آخرین مقالات

پرفورمنس دسته جمعی یا گروهی

قبل‌تر و در مقاله ((تئاتر پرفورمنس چیست؟)) به تعریف این گونه منحصر به فرد از هنر تئاتر پرداخته‌ایم. حال می‌خواهیم که در این مقاله درباره پرفورمنس دسته جمعی یا گروهی صحبت کنیم. پرفورمنس گروهی در تئاتر شامل هماهنگی گروهی از افراد می‌شود که هر یک قطعه شخصی خود را اجرا می‌کنند، اما همچنین با استفاده از تعامل با یکدیگر و رد و بدل کردن حرکات به ایجاد یک اثر هنری منسجم می‌پردازند. این نوع از اجرای پرفورمنس امکان این را دارد که مخاطب را مجذوب خود کرده و بر او تأثیر می‌گذارد. در این مقاله ما قصد داریم تا به جنبه‌های مختلف پرفورمنس گروهی در تئاتر بپردازیم. یکی از مهم‌ترین خصوصیات پرفورمنس گروهی یا دسته جمعی در تئاتر، توانایی بازیگران در ایجاد کردن اثری هنری فراتر از توانایی و نقش آفرینی هر یک از افراد است. به بیانی دیگر، بازیگر می‌بایست که از سطح فردی فراتر رود. در پرفورمنس گروهی، اجراکنندگان در کنار یکدیگر قادر به خلق نتیجه‌ای هستند که معنایی بیشتر از قسمت‌های اجرا شده هر کدام به تنهایی را در خود دارد؛ چراکه بازیگران می‌توانند با هم ارتباط داشته باشند و این‌گونه به زیبایی و مفهوم اجرا بیفزایند. تعامل بازیگران می‌تواند برای مخاطبان شامل معنا باشد و در تفسیر آن‌ها از پرفورمنس گروهی نقش بسزایی بازی کند. پس می‌توان این‌طور گفت که ماهیت مشارکتی اجرا در پرفورمنس گروهی از مهم‌ترین جنبه‌های آن است. این جنبه نه تنها بر نتیجه اجرا تأثیر می‌گذارد که برای بازیگران نیز تجربه منحصربفرد و کارآمدی به حساب می‌آید. در یک پرفورمنس گروهی، بازیگران در کنار یکدیگر نقش‌آفرینی می‌کنند، انعکاس ایده‌های همدیگر را بازی می‌کنند و اثری به‌وجود می‌آورند که حقیقتاً یک تجربه جمعی است. بازیگران در این تجربه می‌توانند جنبه‌های ناشناخته‌ای از توانایی‌های خود را کشف کنند و در تعامل با دیگر اجراکنندگان پرفورمنس خود را به چالش بکشند. به علاوه میتوان این تجربه را فرصتی برای یادگیری از یکدیگر دانست. برای بازی درست و تأثیرگذار روبروی اجراکننده دیگر، ابراز حالات و احساسات درونی و در عین حال واکنش نشان دادن به همدیگر، بازیگران به مهارت‌های جدیدی دست پیدا می‌کنند. آن‌ها برای دست یافتن به نتیجه‌ای منسجم باید بتوانند که پرفورمنس گروهی را یک تجربه کاملاً مشترک از احساسات و افکار نشان دهند. به همین دلیل حتی شاید لازم باشد که هر یک از اجراکنندگان چه به عنوان یک بازیگر و چه به عنوان یک فرد از منطقه امن خود بیرون بیاید و مرزهایی که تا آن لحظه برای خود تصور می‌کردند را جابجا کنند. یکی از موقعیت‌هایی که حضور در یک پرفورمنس گروهی برای بازیگران به‌وجود می‌آورد فرصتی برای کشف فردیت خود است. دسته جمعی بودن پرفورمنس باعث نمی‌شود که یک بازیگر ویژگی‌های فردی خود را کنار بگذارد؛ بلکه حتی موقعیتی برای او ایجاد می‌کند که مهارت‌ها و استعدادهای منحصر به‌فرد خود را بر روی صحنه بیاورد. هنر پرفورمنس نیز بستری را ایجاد می‌کند که هر فرد عمق و پیچیدگی درون خود را به تصویر کشیده و اجرا کند. به این ترتیب اجراکنندگان در کنار یگدیگر در پرفورمنس گروهی توانایی‌های خود را کشف کرده، آن‌ها را گسترش می‌دهند و در جهت انجام درست کار گروهی، به عنوان یک فرد نیز رشد می‌کنند. سخن پایانی در نهایت می‌توانیم این‌طور نتیجه بگیریم که پرفورمنس دسته جمعی یا گروهی شکلی از تئاتر است که در آن تعدادی از بازیگران به اجرای یک پرفورمنس می‌پردازند. اجرای هر یک از این بازیگران به تنهایی معنایی دارد اما در کنار دیگر اجراکنندگان و در ارتباط با آن‌ها مفاهیم بیشتری نیز به‌وجود می‌آید. این تجربه و تفسیر آن نه تنها برای مخاطبان بسیار هیجان انگیز است که برای بازیگران نیز تجربه‌ای ارزشمند به شمار می‌رود؛ آن‌ها می‌توانند با حضور در یک پرفورمنس گروهی توانایی‌های خود را به چالش کشیده و پا از مرزهای خود فراتر گذارند. همچنین پرفورمنس گروهی این امکان را برای آن‌ها به‌وجود می‌آورد تا فردیت و هویت خود را به‌گونه‌ای جدید ببینند و کشف کنند.

پرفورمنس فردی

به صورت کلی، پرفورمنس آرت هنری است که به افراد اجازه ابراز هویت و فردیت‌شان را می‌دهد؛ نه تنها با استفاده از حرکات اجرا، بلکه حتی از طریق احساسات، افکار و تجربیات شخصی خود بازیگر یا طراح حرکت این کار را می‌کند. این اتفاق، علی‌الخصوص در اجراهای پرفورمنس فردی به چشم می‌آید. در پرفورمنس فردی، تمرکز تنها بر روی یک نفر است. هنرمند حاضر بر صحنه آزادی این را دارد که خودش را هر گونه که می‌خواهد به مخاطبش عرضه دارد و هر بخشی از وجودش را که انتخاب کند به تماشاگران نشان دهد. پرفورمنس فردی به بازیگر این اجازه را می‌دهد که در احساسات و قابلیت‌های فیزیکی خود غوطه‌ور شده و اجرای عمیق و منحصربفردی بوجود آورد. خیلی از هنرمندان پرفورمنس‌ فردی با صداقت و روراستی خود با مخاطب در نشان دادن احساساتشان، تأثیری ماندگار بر آن‌ها گذاشته‌اند. تأثیرگذاری یک نمایش پرفورمنس فردی به عواملی بستگی دارد که در ادامه آن‌ها را معرفی خواهیم کرد.

3 عامل مهم در تأثیرگذاری پرفورمنس فردی

در این بخش ما قصد داریم تا 3 عامل مهم در تاثیرگذاری پرفورمنس فردی را برای شما بیان کنیم. این سه عامل عبارتند از احساسات بازیگر، قابلیت‌های جسمانی و ارتباط با مخاطب. در ادامه بیشتر به هر یک از این موارد پرداخته‌ایم.

احساسات بازیگر

یکی از عوامل مهم و تأثیرگذار در یک پرفورمنس فردی، عواطف و احساسات بازیگر است. او می‌تواند با استفاده از هنر پرفورمنس، ایده‌ها و تجربیاتش را به صورتی منحصربفرد و هنرمندانه بیان کند. این ابراز وجود در عین حال که بسیار شخصی است و با هویت فرد گره خورده است، با مخاطبان نیز به اشتراک گذاشته می‌شود و این‌گونه می‌تواند تجربه‌ای جمعی به حساب آید. در واقع در اجراهای پرفورمنس فردی، هدف تنها نشان دادن موضوعات سیاسی و اجتماعی و به چالش کشیدن آن‌ها نیست؛ بلکه آن‌چه اهمیت دارد احساسات و واکنش‌هایی است که یک فرد به این موضوعات دارد. زمانی هنرمند پرفورمنس آرت کارش را به درستی انجام داده که این احساسات توسط مخاطبان دریافت و درک شود. درواقع این شاخه از هنر نمایش سعی دارد تا فضایی امن برای بازیگر و تماشاگر بوجود آورد که در آن برای هر دو زمینه‌ای برای یک نوع خودکاوی و خودیابی مهیا باشد. فضایی که در دیگر انواع هنر به سختی یافت می‌شود.

قابلیت‌ های جسمانی

دیگر عامل مؤثر در پرفورمنس فردی، قابلیت‌های جسمانی بازیگر است. بازیگران پرفورمنس کسانی هستند که به طور معمول مرزهای هنر “حرکت” را جابجا می‌کنند و محدودیت‌های جسم خود را زیر سؤال می‌برند. طراحان حرکت برای نمایش‌های پرفورمنس آرت، حرکاتی را در نظر می‌گیرند که اجرای آن‌ها به لحاظ جسمی سخت و چالش‌برانگیز است و به مهارت و تکنیک بسیار و تسلط کافی بر بدن احتیاج دارد. بنابراین نه تنها پرفورمنس فردی می‌بایست با استفاده از درون‌مایه اثر، احساسات و افکار مخاطبان  درگیر کند، بلکه باید توجه آن‌ها را به حرکات و نحوه استفاده از بدن بازیگر نیز جلب کند. مفاهیم زمانی بیشترین اثرگذاری را بر تماشاگران دارند که جنبه فیزیکی پرفورمنس نیز آن‌ها را تحت‌تأثیر قرار داده باشد.

ارتباط با مخاطب

علاوه دو مورد بالا، عامل دیگری که در اجراهای پرفورمنس حائز اهمیت است مخاطب و توانایی بازیگر در ارتباط با او است. همان‌طور که گفتیم احساسات در پرفورمنس فردی عاملی کلیدی به شمار می‌رود، اما این در شرایطی است که اجرا توانسته باشد اثرگذاری مدنظر را بر مخاطبان داشته باشد. پرفورمنس می‌بایست که بستری برای ارتباط عاطفی و درک معنا را برای تماشاگر فراهم کند به گونه‌ای که آن نوع از ارتباط در دیگر اشکال اجرا ممکن نباشد. نمایش می‌بایست برای تماشاگر متقاعدکننده و متحول کننده باشد. اصلی‌ترین که می‌تواند این ارتباط را بوجودآورده و آن را کنترل کند، بازیگری است که در حال اجرای پرفورمنس فردی است. در اجراهای جمعی بار مسئولیت بین تعدادی از افراد پخش شده است اما در اجراهای فردی، تنها یک نفر است که می‌تواند ستاره نمایش باشد یا اینکه کار را به کلی خراب کند. سخن پایانی در نهایت می‌توان گفت که پرفورمنس آرت زمانی که به صورت فردی انجام شود به بازیگر اجازه می‌دهد تا خود و فردیتش را نشان دهد. در واقع بازیگر می‌تواند به گونهای خودش را به نمایش کشد که شبیه هیچ چیز دیگری نباشد. هر بازیگر و طراح حرکتی که در زمینه پرفورمنس فردی مشغول به فعالیت است می‌تواند امضای شخصی خودش را روی کار داشته باشد. چنین نمایشی قطعاً به یاد ماندنی خواهد شد چراکه شخصیت یک انسان را به منحصربفردترین و در عین حال قابل درک‌ترین شکل ممکن به تصویر می‌کشد.

تجهیزات نورپردازی در سالن تئاتر

تئاتر به‌عنوان یکی از محیط‌های هنری، نیاز به نورپردازی حرفه‌ای دارد تا تجربه تماشاگران را از تماشای یک اثر نمایشی بهبود بخشد. تجهیزات نورپردازی در سالن‌های تئاتر از مجموعه‌ ابزارها و تکنولوژی‌های پیشرفته تشکیل شده است که به کارگردانان و طراحان نور امکان می‌دهد تا جلوه‌های منحصر‌به‌فردی را برای نمایش‌ها ایجاد کنند. با توجه به اهمیت نورپردازی در تئاتر، در این مقاله مجله فرواک به مبحث تجهیزات نورپردازی در سالن تئاتر می‌پردازیم. استفاده از تجهیزات و تکنولوژی‌های مناسب می‌تواند به ایجاد یک محیط جذاب و شگفت‌انگیز برای تماشاگران کمک کند. همچنین بهره‌گیری از این تجهیزات نورپردازی دارای اهمیت بسیاری است که می‌تواند به بهبود کیفیت واقعیت و تجربه هنری در تئاتر بشتابد.

چند نمونه از تجهیزات نورپردازی در سالن تئاتر

نورهای اصلی: یکی از تجهیزات اصلی در نورپردازی سالن‌های تئاتر، نورهای اصلی می‌باشد. این نورها عموماً از طریق چراغ‌های بزرگ و قدرتمندی که در سقف سالن نصب می‌شوند، ارائه می‌گردند. طیف گسترده‌ای از نورهای قوی و قابل تنظیم، امکان ایجاد فضا و حال‌و‌هوای مختلف برای هر نمایش را فراهم می‌کند. نورهای اصلی معمولاً برای روشنایی اصلی صحنه و بازیگران استفاده می‌شود. نورهای پس‌زمینه: نورهای پس‌زمینه نیز از تجهیزات نورپردازی مهم در سالن‌های تئاتر است. این نورها معمولاً از پشت ‌صحنه، به‌طور مخفیانه و از زوایای متفاوت به کمک فناوری‌های مختلفی مانند LED و فیبر نوری ایجاد می‌شوند. برخی از نورهای پس‌زمینه دارای قابلیت حرکت هستند و امکان استفاده مداوم و پایدار از این نورها برای مدت طولانی بدون ایجاد مشکلات فنی یا قطعی امکان‌پذیر است. سیستم‌های کنترل نورپردازی: سیستم‌های کنترل نورپردازی، به طراحان این امکان را می‌دهند تا نورها را با دقت کنترل کرده و جلوه‌های مختلفی از جمله رنگ، شدت و جهت نور را ایجاد کنند. قابلیت تغییرات سریع و انعطاف‌پذیری در کنترل نورپردازی بر اساس تغییرات نیازهای نمایش را دارند. همچنین امکان کنترل نورپردازی راه دور، از طریق کنسول‌های کنترل یا حتی از طریق تلفن همراه یا یارانه را دارا هستند. نورافکن: یکی از مهم‌ترین تجهیزات نورپردازی مورد استفاده در تئاتر، نورافکن است. نورافکن‌ها برای متمرکز کردن توجه روی یک ناحیه یا شیء، مورد استفاده قرار می‌گیرند. همان‌طور که در مقاله‌های دیگر مجله فرواک مفصل درباره این موضوع گفته شده است، نورافکن‌ها می‌توان برای برجسته کردن لحظات مهم یا ایجاد جلوه‌های ویژه به‌کار برد. همچنین می‌توان از آن‌ها برای ایجاد حال‌هوایی خاص مانند به‌وجود آوردن فضایی گرم و دنج برای یک صحنه عاشقانه استفاده کرد. نور فالو: نور فالو به اپراتورها این امکان را می‌دهد که در طول اجرا، نور کانون را در سراسر صحنه حرکت دهند و حس حرکت و پویایی ایجاد کنند. نور فالو توسط مجری نور که حرکات بازیگران را دنبال می‌کند کنترل می‌شود. نور فالو قابلیت تنظیم شدت دارد می‌توان آن را به‌طور دقیق با نیازهای هر صحنه تنظیم کرد. تکنولوژی‌های نوین دیگری مانند روشنایی هوشمند، نورپردازی تعاملی و استفاده از تکنولوژی LED از تجهیزات نورپردازی هستند که به طراحان نور امکان می‌دهند تا اثراتی خلاقانه‌تر و جذاب‌تر در نمایش‌ها را ایجاد کنند. علاوه‌بر‌آن امکان صرفه‌جویی در مصرف انرژی و کاهش هزینه‌ها را فراهم می‌آورند.

تحولات اخیر در زمینه تجهیزات نورپردازی و چگونگی تأثیر آن بر صنعت تئاتر

تحولات اخیر در زمینه تجهیزات نورپردازی به‌طور چشمگیری تأثیراتی بر صنعت تئاتر داشته است. مهم‌ترین تغییرات و تحولات عبارتند از: استفاده از LED: یکی از این تحولات بزرگ در نورپردازی استفاده گسترده از روشنایی LED است. این چراغ‌ها با مصرف انرژی کم‌تر، عمر طولانی‌تر کنترل دقیق‌تر رنگ و شدت نور و… بهبود محسوسی در صنعت تئاتر به‌وجود آورده‌اند. سیستم‌های کنترل هوشمند: این سیستم‌ها امکاناتی مانند برنامه‌ریزی زمان‌بندی دقیق، کنترل از راه دور را فراهم کرده‌اند. انعطاف‌پذیری بیشتر: تجهیزات نورپردازی اخیراً انعطاف‌پذیری بیشتری به کاربران ارائه می‌دهند. این انعطاف‌پذیری شامل قابلیت تنظیم شدت نور، رنگ و جهت‌دهی به‌صورت دقیق و سریع می‌شود. تأثیر بر تجربه تماشاگران: این تحولات تکنولوژی به‌وضوح تأثیرات قابل توجهی بر تجربه تماشاگران دارند. استفاده از نورپردازی پویا، جلوه‌های ویژه بصری به تنوع و جذابیت اجراها افزوده‌اند. با پیشرفت روزافزون در زمینه تکنولوژی انتظار می‌رود که صنعت تئاتر بهبودهای بیشتری را تجربه کند. تجهیزات نورپردازی به‌عنوان یکی از عوامل کلیدی در ارتقاء کیفیت و جذابیت اجراها، مورد توجه بیشتری قرار خواهند گرفت. کلام آخر در پایان تجهیزات نورپردازی نقش حیاتی در تولید یک اثر را دارند، زیرا می‌توان از آن‌ها برای ایجاد طیف گسترده‌ای از جلوه‌ها، انتقال حال‌وهوا استفاده کرد. با درک انواع مختلف تجهیزات نورپردازی، طراحان و مجریان نور می‌توانند از آن‌ها برای ایجاد طیف وسیعی از جلوه‌ها استفاده کنند که تجربه جذابیت تئاتر را افزایش دهد. به همین‌خاط ما در این مقاله به موضوع تجهیزات نورپردازی در سالن تئاتر و کاربردهای آن‌ها برای آشنایی هرچه بیشتر شما در زمینه نورپردازی پرداختیم.

تفاوت پرفورمنس با نمایش تئاتر

پرفورمنس و نمایش تئاتر هر دو شکل‌های هنری منحصر به فردی هستند که از زبان‌های مختلفی برای بیان احساسات و پیام‌های خود استفاده می‌کنند. هرچند که پرفورمنس و تئاتر ممکن است به‌وضوح متمایز به‌نظر برسند اما این دو هنر در بسیاری از زمینه‌ها هم‌پوشانی دارند. مثلاً هر دو بازیگرانی را دربرمی‌گیرند که برای تماشاگران اجرا می‌کنند. هدف اصلی پرفورمنس و نمایش تئاتر انتقال پیام و احساسات به مخاطب است، هر دو هنر نیاز به مهارت‌های ویژه از جمله بازیگری، کارگردانی، ساخت موسیقی و… دارند. در حالت کلی می‌توان گفت، پرفورمنس و نمایش تئاتر مفاهیمی نزدیک اما متفاوت دارند؛ درواقع تئاتر نوعی هنر پرفورمنس است که از بازیگر و کارگردان و طراحی حرکت و… برای روایت داستان استفاده می‌کند. از سوی دیگر، پرفورمنس اصطلاح گسترده‌تری است که طیف وسیعی از اشکال رقص، موسیقی، تئاتر و سایر رشته‌های هنری را دربرمی‌گیرد. برای درک راحت‌تر شما از این دو هنر در این بخش از مجله فرواک تفاوت پرفورمنس با نمایش تئاتر را مورد بررسی قرار می‌دهیم، با ما همراه باشید.

بررسی 3 تفاوت پرفورمنس با نمایش تئاتر

اولین و مهم‌ترین تفاوت بین پرفورمنس با نمایش تئاتر، فضایی است که در آن نمایش داده می‌شود. تئاتر معمولاً در یک محیط سنتی که دارای یک صحنه و جایگاه تماشاگران است اجرا می‌شود. درحالی‌که پرفورمنس می‌تواند در مکان‌های مختلفی از جمله سالن‌های تئاتر، کنسرت، فضاهای بیرونی و… اجرا شود. مثلاً، “مارینا آبراموویچ” یک هنرمند پیشگام در هنر پرفورمنس است؛ به‌ویژه برای کارهایی که در فضاهای باز و طبیعت اجرا می‌شوند شناخته شده است. او معمولاً با ایجاد سناریوها و فضاهایی که مخاطبان را به یک تجربه هنری زنده و فعال دعوت می‌کند، مطرح است. مثلاً ممکن است یک اجرا را در مکان‌های طبیعی مانند ساحل، جنگل و… جایی که مخاطبان می‌توانند به‌صورت فعال در فرآیند اجرا شرکت کنند و یک تفاوت نوآورانه از هنر را تجربه کنند برگزار کند. تفاوت اساسی دیگر پرفورمنس با نمایش تئاتر رابطه آن‌ها با روایت است؛ تئاتر عموماً داستانی را روایت می‌کند و از یک نمایشنامه برای هدایت قصه استفاده می‌کند. از سوی دیگر پرفورمنس، اغلب ساختار کم‌تری دارد و بر بدن و حرکات هنرمند متکی است و احتمال دارد شروع و میانه یا پایان نداشته باشد. سومین تفاوت بین پرفورمنس و نمایش تئاتر، ارتباط آن‌ها با مخاطب است، در تئاتر تماشاگر منفعل است و انتظار دارد اجرا را از راه دور تماشا کند. در پرفورمنس، مخاطب از طریق تعامل با اجراکنندگان نقش فعالی در این تجربه ایفا می‌کند. به‌عنوان مثال در اجرای خیابانی پرفومنس، مخاطبان از لحاظ فیزیکی و احساسی خیلی بیشتر با اجرای بازیگران درگیر می‌شوند ولی در یک نمایش تئاتر، بازیگران، داستان را براساس کارگردانی و نقش‌هایشان اجرا می‌کنند و مخاطبان معمولاً در نقش مشاهده‌گری هستند نه در نقش فعال درگیری و تغییر جریان اجرا. در تعریف کلی، پرفورمنس به‌عنوان یک شکل هنری پویا و خلاقانه، امکانات بسیاری برای بیان ایده‌ها، احساسات و تجربیان فراهم می‌کند. بارزترین ویژگی آن تآثیر مستقیم بر مخاطبان است. در نمایش تئاتر بازیگران، نقش‌های مختلفی را بازی می‌کنند و داستان توسط این نقش‌ها و ارتباطات بین آن‌ها به مخاطبان ارائه می‌شود. کلام آخر به‌طور خلاصه، پرفورمنس و نمایش تئاتر هر دو اشکال هنری‌اند، با این‌حال آن‌ها در جنبه‌های مختلف مانند مکان، روایت و مشارکت مخاطب متفاوت هستند. درحالی‌که تئاتر معمولاً در یک محیط سنتی به نام سالن نمایش اجرا می‌شود و دارای یک داستان است؛ پرفورمنس اغلب ساختار کمتری دارد و مخاطب نقش فعالی در این زمینه هنری دارد. شما می‌توانید برای درک بهتر خود نسبت به تفاوت‌ پرفورمنس با نمایش تئاتر، به مقاله دیگر ما که درباره هنر پرفورمنس و تئاتر هستند مراجعه و مطالعه کنید.

تئاتر پرفورمنس چیست؟

تئاتر پرفورمنس که عموماً با پرفورمنس آرت می‌شناسیم هنری است که با حضور بازیگر و بدن آن تعریف می‌شود. این هنر، ترکیبی از تصویر، ویدئو، رنگ، بازیگری و حرفه‌های هنری دیگر است. از لحاظ تاریخی این حوزه هنری از سال 1970 شروع به فعالیت جدی کرد، در ابتدای کار، گروهی از نقاشان با رنگ‌پاشی بر بدنشان و حرکت دادن آن نقاشی کردند؛ گویی بار دیگر بدن آدمی را به‌عنوان عرصه و وسیله‌ای برای کار هنری معرفی کردند. با گذشت زمان مهره‌های دیگری در کنار هم قرار گرفتند و این عرصه را بسط دادند. با توجه به نوع اجرای این هنر می‌توان این‌گونه گفت، تئاتر پرفورمنس درباره حال حاضر است؛ حضور در لحظه، حضور در کنار آدم‌ها، بخشی از اجتماع بودن و صرفاً خودِ بودن. برای تئاتر پرفورمنس هیچ قاعده به‌خصوصی تعریف نمی‌شود، گاهی در اجراها از هیچ وسیله یا طراحی خاص صحنه‌ای استفاده نمی‌شود و به‌نوعی تنها وسیله هنرمند خودش است. تئاتر پرفورمنس اغلب مرزهای بین تئاتر، هنر و واقعیت را محو می‌کند و می‌تواند شامل انواع تکنیک‌های اجرایی مانند رقص، موسیقی و دیگر اشکال رسانه‌ای باشد. تئاتر پرفورمنس اغلب تجربی است و قادر است طیف وسیعی از موضوعات را از مسائل سیاسی و اجتماعی گرفته تا تجربیات شخصی شامل شود. همان‌طور که در مقاله‌های دیگر مجله فرواک گفته شده است، تئاتر پرفورمنس شامل میزان بالایی از تعامل با مخاطب است؛ یعنی می‌تواند مخاطب را مستقیماً در اجرا مشارکت دهد. در پاسخ به این سوأل که تئاتر پرفورمنس چیست؟ از زوایا و نگاه‌های مختلف می‌توان پاسخ‌های متفاوتی دریافت کرد که در این مقاله با مثال‌هایی از اجراهای انجام شده، مفهوم وسیع‌تری از این هنر را به شما ارائه می‌دهیم.

تحلیلی بر تئاتر پرفورمنس

تصور کنید برای تماشای اجرای هنری به تئاتر می‌روید و با آدمی مواجه می‌شوید که در صحنه با سر رنگی خود، خطوطی را بر پارچه سفید می‌کشد یا هنرمند دیگری که سازی را برداشته و با ابزارهایی غیر‌معمول بر سیم‌های ساز می‌کشد، تا حدی که صدای ساز و صحنه نواختن، خشونت‌آمیز دلخراش به‌نظر رسد. در اجرایی دیگر به‌نام پوست زیرین، مردی را می‌بینید که ساعت‌ها سعی می‌کند تا پوسته فلزی و سخت وان حمام را بتراشد تا به پوسته زیرین آن نزدیک‌تر شود. از لحاظ بصری، اجرا پرقدرت و پرخاشگرانه است و استعاره‌ای از کار تکراری، دردناک و بیهوده می‌باشد. در این تئاتر پرفورمنسی، مخاطب متعجب است و گیج می‌شود، فکر کرده و سپس سعی می‌کند ذره‌ذره حضور یابد. می‌توان به‌جرأت گفت، یکی از مهم‌ترین افرادی که در این تئاتر پرفورمنسی فعال بوده، ماریا آبراموویچ است. مثلاً در یکی از تئاتر پرفورمنس معروفش 6 ساعت در میان مردم نشسته و روی زمین 72 وسیله مختلف از گل رز و شکلات تا چاقو و تفنگ را قرار داده است؛ سپس از تماشاچیان درخواست کرده تا هرکاری که با ماریا راحت هستند انجام دهند، چرا که او در این 6 ساعت مانند یک شیء است. در ساعت‌های ابتدایی اکثراً رفتار محبت‌آمیزی داشتند اما کم‌کم رفتارها خشونت‌‌آمیز شد؛ به‌طوری‌که وقتی اجرا به پایان می‌رسد، بازیگر با بدنی خونی و لباس‌های پاره بلند می‌شود و میان مردم قدم می‌زند. در اینجا ماریا فقط راه می‌رود، اما مخاطبان از او فرار می‌کنند و از مواجه شدن با او به‌عنوان انسانی زنده وحشت دارند. ممکن است این اجرا از نگاه برخی افراد، زیرمجموعه کارهای هنری قرار نگیرد یا بیش‌تر طغیانی جنون‌آمیز جلوه کند تا اثری فاخر و برجسته؛ اما آیا به‌راستی چنین است؟ تئاتر پرفورمنس را می‌توان در طیف وسیعی از محیط‌ها، از فضاهای تئاتر سنتی گرفته تا مکان‌های دیگر مانند پارک‌ها، خیابان‌ها، نمایشگاه‌ها و… اجرا کرد و نیاز به میزان سن و تعریفی از چیدمان خاص نداشته باشد. تئاتر پرفورمنس می‌تواند با گروهی از هنرمندان اجرا شود یا فردی باشد که در مقاله‌های دیگر مجله فرواک در این باره به‌طور جامع صحبت کرده‌ایم. کلام آخر با نگاهی جزئی به هنر، شاید بتوان این‌طور گفت که هنر لزوماً زیبایی نیست، می‌تواند خشونت‌آمیز و ساختارشکن باشد. تئاتر پرفورمنس نیز توانایی این را دارد که هم سخن از زیبایی بگوید هم خشونت‌آمیز و خشن باشد. درواقع همین خشونت شاید محرکی است برای جنگیدن هنرمند و میل او به تغییر دادن. در هر‌حال تئاتر پرفورمنس به هیجان می‌آورد، درگیر می‌کند، اثر می‌گذارد و تغییر می‌دهد. در پایان در پاسخ به این که تئاتر پرفورمنس چیست؟ می‌توان گفت سبکی از اجرا است و قادر است مرزهای رسانه را جا‌به‌جا کند. نوعی بیان خلاقانه است که به تجربه‌ای غنی و پویا هم برای اجرا کننده و هم برای مخاطب منجر می‌شود.

راهنمای انتخاب لامپ ها و پروژکتورها برای طراحی نور صحنه تئاتر

طراحی نور در تئاتر از اهمیت بسیار بالایی برخوردار است. حتی می‌توان ادعا کرد که نقش نور در تئاتر به نسبت نقش‌اش در سینما حیاتی‌تر محسوب می‌شود. اگر نور صحنه تئاتر مناسب نباشد صحنه و آکسسوار آن و حتی نقش آفرینی بازیگران به درستی به چشم مخاطبان نمی‌رسد. یکی از عواملی که در کیفیت نور صحنه تئاتر تأثیرگذار است تجهیزات و لوازمی است که از آن‌ها استفاده می‌کنیم. از مهم‌ترین تجهیزات صحنه می‌توان به منابع اصلی نور یا همان لامپ‌ها و پروژکتورها اشاره کرد. ما قصد داریم تا این مقاله بتواند یک راهنمای انتخاب لامپ‌ها و پروژکتورها برای طراحی نور صحنه تئاتر باشد. پروسه پیدا کردن تجهیزات نور تئاتر آن‌طور که ممکن است فکر کنید ساده نیست. عوامل بسیاری وجود دارند که باید آن‌ها را در نظر گرفت. از جمله این عوامل می‌توان به اندازه صحنه، نوع اجرا، متن نمایشنامه و بودجه اشاره کرد. در ادامه ما به چند راه برای انتخاب مناسب این تجهیزات می‌پردازیم. یکی از مهم‌ترین عناصری که برای طراحی نور باید در نظر بگیرید اندازه سالن و صحنه است. سالن‌های بزرگ به پروژکتورهای بیشتری به نسبت سالن‌های کوچک‌تر احتیاج دارند. برای تعیین اندازه لامپ‌ها نیز باید ابعاد صحنه را در نظر بگیرید. ارتفاع سقف تئاتر نیز در انتخاب لامپ‌ها مؤثر است. هرچه سقف بلندتر باشد باید از لامپ‌های قوی‌تری استفاده کنید. دیگر عاملی که برای این انتخاب می‌توان در نظر گرفت، نوع اجرا است. تئاتر‌های مختلف همچون تئاتر صحنه، پانتومیم، اپرا یا موزیکال، هر یک به طراحی نور متفاوتی نیاز دارند. اجراهای موزیکال و اپرا به نورپردازی‌های دراماتیک‌تر و رنگارنگ‌تری احتیاج دارند. از طرفی دیگر درام‌ها برای نشان دادن حال و هوای نمایش نور ملایم‌تری می‌خواهند. به همین جهت، تنها زمانی که نوع اجرای خود را مشخص کنید می‌توانید تصمیم بگیرید که چه لامپ‌ها و پروژکتورهای به کار شما می‌آید. بعد از بررسی سالن نمایش و نوع اجرا نوبت به انتخاب تجهیزات می‌رسد. گزینه‌های مختلفی برای انتخاب وجود دارد؛ پروژکتور، چراغ‌های سیلابی و پروفیل. پروژکتورها منابع نوری هستند که نور را به صورت دقیقی بر یک ناحیه می‌تابانند در حالی ‌که چراغ‌های سیلابی نور را به صورت وسیع‌تری پخش می‌کند. برای ایجاد خطوط و پرتوهای نوری عمودی یا افقی نیز می‌توان از پروفیل‌ها استفاده نمود. با توجه به عواملی که در بالا ذکر شد و کاربرد هر یک از انواع لامپ‌ها، باید درست‌ترین انتخاب را از بین گزینه‌های موجود برای طراحی نور صحنه تئاتر، پیدا کرد. لازم به ذکر است که فاکتور دیگری نیز وجود دارد که می‌تواند انتخاب‌های ما را محدودتر نماید. این فاکتور که بسیار حائز اهمیت است و حتماً بغاید آن را در نظر گرفت بودجه است. تجهیزات باکیفیت نورپردازی معمولاً گران هستند و بسته به نوع لامپ‌ها و پروژکتورها، برند آن‌ها و کیفیت و مدل، هزینه می‌تواند متفاوت باشد. بنابراین پیش از برنامه‌ریزی برای خرید تجهیزات طراحی نور، باید بودجه واقع‌بینانه‌ای در نظر بگیریم. سخن پایانی همان‌طور که در مقاله به آن پرداختیم، انتخاب تجهیزات نورپردازی درست و مناسب می‌تواند فرآیند بسیار پیچیده و چالش‌برانگیزی باشد. این انتخاب قطعاً به شناخت هنر تئاتر و تعامل با سایر متخصصان دارد. با داشتن این دانش و راهنمایی مناسب می‌توان کیفیت طراحی و اجرای نور در صحنه نمایش را افزایش داد. به همین سبب بود که در این مقاله ما سعی خود را بر آن داشتیم که یک راهنمای انتخاب لامپ‌ها و پروژکتورها در طراحی نور صحنه تئاتر را برای شما مهیا کنیم. امید است که با استفاده از این اطلاعات توانسته باشیم به شما کمک کرده ‌باشیم. با این وجود، برای کسب اطلاعات بیشتر در این زمینه می‌توانید به دسته‌بندی مربوطه در مجله فرواک مراجعه نمائید.

موسیقی در نمایش کودک چگونه است؟

موسیقی در تئاتر کودکان، به دلیل مخاطبان ویژه‌‍‌ای که دارد شاید جزء دسته‌ای باشد که سازنده موسیقی آن اثر را به چالش می‌کشد؛ پس در ابتدای کار، هر آهنگسازی با این سوأل که موسیقی در نمایش کودک چگونه است؟ مواجه می‌شود. در این مقاله از مجله فرواک، قصد داریم شما را با این زمینه از موسیقی بیش‌تر آشنا کنیم، پس با ما همراه باشید. موسیقی در نمایش کودک، نوعی هنر نمایشی است که به‌‍‌طور خاص برای کودکان طراحی می‌شود. در حالت کلی، عنصری کلیدی در ایجاد یک تجربه همه جانبه برای مخاطبانش است. همچنین نقش مهمی در ایجاد ارتباط عاطفی با نمایش دارد. قابل توجه است که علاوه بر جنبه سرگرمی، آموزشی هم باید باشد. طوریکه، به کودکان کمک کند تا مفاهیم اساسی مانند حروف، اعداد و مهارت‌های اجتماعی را بیاموزند. از موسیقی، در نمایش کودک می‌توان برای کمک به شخصیت‌پردازی و تفکیک شخصیت‌های مختلف نمایشنامه با طراحی و به‌وجود آوردن تم‌های مخصوص به آن‌ها استفاده کرد. این موضوع، به کودک کمک می‌کند تا شخصیت‌های داستان را بهتر درک کند و با آن‌ها ارتباط بگیرد. در تئاتر کودک، همچنین می‌توان از موسیقی برای کمک به روایت نمایشنامه نیز استفاده کرد؛ تا برای فهم بهتر داستان و عناصر کلیدی، مخاطبانش را آماده کند. موسیقی تئاتر کودک، عموماً به گونه‌ای طراحی و ساخته می‌شوند که تماشاچیان، همراه با آن بخوانند و تبدیل به داستانی به‌یاد‌‌‌ماندنی آن‌ها شود. این کار  باعث می‌شود کودکان، بعد از نمایش، آهنگ‌ها را به‌راحتی به‌خاطر بسپارند. در اینجا به برخی از ویژگی‌های موسیقی نمایش کودک می‌پردازیم: ۱. ملودی و ریتم‌های ساده: اغلب از ملودی‌ها و ریتم‌های نسبتا ساده‌ای استفاده می‌شود. زیرا به راحتی قابل دنبال کردن هستند و می‌توان همراه با آن‌ها زمزمه کرد و خواند. این موضوع به ایجاد ارتباط قوی بین کودک و موسیقی کمک می‌کند و باعث می‌شود آن‌ها، به سادگی موسیقی را به‌خاطر بسپارند و از آن لذت ببرند. ۲. پیام‌های مثبت: ویژگی آهنگ‌ها و بخش‌های موسیقی باید طوری باشد که به کودکان، پند‌های مهمی، مانند مهربانی، همدلی و… بیاموزد. ۳. قصه‌گویی: موسیقی در نمایش کودک، غالباً نقش کلیدی در داستان‌گویی ایفا می‌کند. تطابق موسیقی با حال‌و‌هوا و فضای صحنه، به ایجاد جو و تأثیر عاطفی کمک می‌کند. این موضوع می‌تواند به بهبود تجربه کلی قصه‌گویی برای کودکان کمک کند تا نمایش را جذاب‌تر کند. 4. عناصر تعاملی: منظور از عناصر تعاملی در موسیقی تئاتر کودک، آهنگ‌های مشارکت مخاطب یا آهنگ‌های تماس و پاسخ است که به جذب کودک و ایجاد حس مشارکت در تجربه تئاتر کمک می کند. حرف آخر موسیقی در نمایش کودک، اهداف مهمی را هم از نظر سرگرمی مخاطب و هم از لحاظ انتقال پیام نمایش انجام می‌دهد. معمولاً مخاطبان هدف، بین 2 تا 8 سال سن دارند. این نوع از موسیقی اغلب، جذاب و شاداب است که به ارتقای روحیه، فضا و احساسات نمایشنامه کمک می‌کند. خوب است بدانید کار برای کودکان بسیار حساس است و شما در ابتدای کار باید به دنبال جواب اینکه موسیقی در نمایش کودک چگونه است؟ باشید. به مراتب، نسبت به کار‌های دیگر باید بسیار دقیق‌تر و جزئی‌نگر‌تر باشید تا بتوانید نتیجه مثبتی را به‌دست آورید. قصد ما در مجله فرواک اشاره به این نکات ریز و مهم است که به شما در موفقیتتان در هر زمینه‌ای کمک می‌کند.

صدابرداری در سینما چگونه است؟

صدا ابزاری کلیدی است، اگر دیالوگ تحریف شود، باد و نویز‌های پس زمینه صداها را مبهم کنند، شاهکار شما خراب می‌شود. متأسفانه صدا برای بسیاری از فیلمسازان مستقل یکی از آخرین چیزهایی است که به آن توجه ویژه‌ای دارند؛ اما بهتر است بدانید برای موفقیت یا شکست فیلم، این موضوع بسیار مهم است. به‌عنوان مثال اگر صدابرداری ضعیف با یک تصویر عالی ترکیب شود، باعث به تصویر کشیده شدن اثری آماتور و ضعیف می‌شود. در این مقاله از مجله فرواک به این موضوع که صدابرداری در سینما چگونه است؟ اشاره خواهیم کرد، با ما همراه باشید. صدابرداری در سینما را می‌توان به دو نوع کلی تقسیم کرد: صدابرداری صحنه‌ای: در این روش، دیالوگ‌ها، صدای بازیگران، صدای محیط و صدای جلوه‌های ویژه ضبط می‌شوند.. صداگذاری: شامل صداهای پس‌زمینه و افکت‌های صوتی می‌شوند که معمولاً شامل صدای موسیقی، صدای طبیعت و صدای جلوه‌های ویژه هستند. صدابرداری یک فیلم در مرحله تولید، همزمان با ضبط دوربین‌ها آغاز می‌شود. این فرایند شامل تجهیزات مختلفی از جمله موارد زیر است: میکروفون: از میکروفون‌ها برای ضبط صدای محیط و بازیگران در روند فیلمبرداری استفاده می‌شود که دارای انواع مختلفی مانند کاردیوئید، هایپرکاردیوئید، شاتگان و… هستند و هرکدام در موقعیت‌های مختلف صدابرداری، کاربرد مناسبی دارند. بوم ضبط صدا: بوم‌های ضبط صدا، میکروفون‌های دستی، روی یک قطب بلند هستند. از آن‌ها همراه با میکروفون‌های لاوالتیر برای ضبط دیالوگ استفاده می‌شود. پیش‌تقویت‌کننده: دستگاهی است که سیگنال الکتریکی میکروفون را قبل از صدابرداری تقویت می‌کند. این کار برای اطمینان خاطر از اینکه سیگنال میکروفون به اندازه کافی قوی باشد صورت می‌گیرد. ضبط‌کننده‌ها: این دستگاه‌ها سیگنال‌های تولید شده توسط میکروفون را ذخیره می‌کنند که این تجهیزات شامل دیجیتال یا آنالوگ می‌باشد و ممکن است ثابت یا قابل حمل باشند. لوازم جانبی میکروفون: لوازم جانبی مختلفی وجود دارند که به بهبود عملکرد میکروفون‌ها کمک می‌کنند. مانند پایه‌ها، پایه‌های ضربه‌گیر و… . در مجموع تجهیزات ضبط صدا بسیار فنی است و استفاده از آن‌ها نیازمند تخصص و آموزش است.

فرآیند صدابرداری در سینما

فرآیند صدابرداری در سینما معمولاً شامل یک سری مراحل است، لازم به ذکر است برای اینکه اطمینان حاصل شود صدای ضبط شده از کیفیت بالایی برخوردار خواهد بود باید به ترتیب انجام شوند. این مراحل، وابسته به شرایط تولید یک فیلم ممکن است با هم متفاوت باشند اما به‌طور کلی شامل موارد زیر است: برنامه‌ریزی پیش‌تولید: در این مرحله قبل از شروع فیلمبرداری، تیم صدابرداری، بررسی صوتی از مکان‌هایی که در فیلم استفاده می‌شود انجام می‌دهند که این کار شامل ضبط صداهای محیط، نویزها و… است. شروع ضبط صدا: با شروع فیلمبرداری، صدابرداران، تجهیزات خود را تنظیم کرده و شروع به صدابرداری از محیط و بازیگران می‌کنند. این گروه باید اطمینان حاصل کنند که صداهای ضبط شده با تصاویر همگام شده است. ویرایش و میکس صدا: پس از ضبط صدا باید آن را ویرایش و با سایر صداهای ضبط شده مانند جلوه‌های صوتی و موسیقی ترکیب کرد تا صدای نهایی کار ایجاد شود، این فرآیند در یک استودیو انجام می‌شود. کنترل کیفیت: کنترل کیفیت یک مرحله قبل از انتشار فیلم است که توسط ناظر صدا باید بررسی و تأیید شود تا از عاری بودن هرگونه مشکل فنی یا خطا مطمئن شود. مشکلاتی مانند نویز پس‌زمینه، اختلاف سطح و… این مرحله برای اطمینان از اینکه فیلم نهایی دارای صدای با کیفیت و مطابق با استاندارد‌های صنعت فیلم باشد بسیار مهم است. چگونه صدای فیلم خود را به طور کامل ضبط کنیم؟ در اینجا به نکاتی درباره ضبط صدا اشاره می‌کنیم که برای ساختن فیلم کوتاه خود نیز با بودجه‌ای کم قابل اجرا است. اگر در حال ضبط صدا در محلی هستید باید برای صداهای محیط اصراف آماده باشید. هنگام انجام این کار، مهم است که صدای تمیزی را ضبط کنید تا عاری از صوت‌های اضافی مانند باد، اتاق و … باشد. قرارگیری و جهت میکروفون برای صدابرداری خوب بسیار مهم است، حتما در مورد مکان‌ها و جهت‌گیری‌های مختلف، تحقیق و آزمایش کنید تا بهترین نتیجه را بگیرید. اگر دیالوگ یا صداهای دیگری را ضبط می‌کنید که باید با تصویر همگام باشند، باید مطمئن شوید که صدای همگام‌سازی خوبی را ضبط می‌کنید. نکات بسیار دیگری برای بهبود صدابرداری و ضبط صدا وجود دارد که ما تنها به چند مورد از آن‌ها اشاره کردیم؛ با رعایت این نکات می‌توانید اطمینان حاصل کنید که صدای فیلم خود را به‌طور کامل و با بالاترین استانداردهای کیفیت و مهارت ضبط کرده‌اید. سخن آخر در این مقاله به اینکه صدابرداری در سینما چگونه است؟ پرداخته شد و مروری بر فرآیند صدابرداری در سینما داشتیم. ضبط صدا در سینما مرحله‌ای پیچیده است که شامل هماهنگی، همکاری و تخصص است. صدابرداری به گروه‌های مجرب و ماهر نیاز دارد تا اطمینان حاصل شود که صدای ضبط شده روی تصاویر از کیفیت بالایی برخوردار است و می‌توان از آن در مرحله نهایی استفاده کرد. با انجام درست مراحل اشاره شده می‌توان تضمین کرد که آهنگ صوتی فیلم از کیفیت بالایی برخوردار است و به موفقیت کلی فیلم کمک می‌کند.

جلوه های ویژه میدانی چیست؟

به طور کلی، استفاده از جلوه‌های ویژه در سینما به منظور نشان دادن واقع‌گرایانه اتفاقات متن بر روی صحنه به کار می‌رود. رخ دادن انفجار، زخم‌های عمیق، موجودات فضایی و … از جمله موضوعاتی هستند که برای نمایش آن‌ها به جلوه‌های ویژه نیاز داریم. جلوه‌های ویژه را می‌توان به دو گروه جلوه‌های ویژه بصری و جلوه‌های ویژه میدانی تقسیم نمود. البته، این تقسیم‌بندی همواره دقیق نیست چرا که این دو ممکن است نقاط مشترک بسیاری با یکدیگر داشته باشند. با این حال قراردادن این عرصه در دو گروه بصری و میدانی می‌تواند نقطه آغازی برای درک مفهوم و پاسخ این سوال که جلوه‌های ویژه میدانی چیست باشد.

جلوه‌های ویژه میدانی، به آن دسته از جلوه‌های ویژه اطلاق می‌شود که در حین تولید فیلم و نه در پس تولید به اجرا می‌رسد. برای انجام این نوع از جلوه‌ها به بدلکاران نیاز است. بدلکاران گروهی از هنرمندان هستند که به جای بازیگران در صحنه‌های خطرناک بازی می‌کنند. در فرآیند جلوه‌های ویژه میدانی به امکانات و وسایل پیشرفته احتیاج است؛ بسیاری از کارهایی که برای تقویت واقع‌گرایی فیلم انجام می‌شوند، می‌توانند جان افراد را به خطر اندازند. برای جلوگیری از رخداد این‌گونه اتفاقات، باید با به‌کارگیری افراد حرفه‌ای و ابزار مناسب ایمنی را به حداکثر رساند.
با این وجود، همه انواع جلوه‌های میدانی خطرناک نیستند. جلوه‌های ویژه میدانی همچنین می‌توانند شامل گریم جلوه‌های ویژه، ایجاد رعد و برق و باران مصنوعی، استفاده از زوایا و حرکات دوربین به منظور ایجاد تغییر در تصویر نهایی بشوند. هر کدام از مثال‌های ذکر شده زیرمجموعه جلوه‌های ویژه میدانی به حساب می‌آیند چراکه در حین تولید فیلم و به صورت مکانیکی از آن‌ها بهره گرفته می‌شود.

گریم جلوه‌های ویژه به استفاده از جلوه‌های فیزیکی و واقعی بر روی صورت بازیگران برای ایجاد ظاهری غیرمعمول اطلاق می‌شود. به عنوان مثال می‌توان از این نوع گریم برای نشان دادن زخم‌ها و بریدگی‌ها، مرده نشان دادن یک بازیگر، ایجاد شخصیتی غیرواقعی همچون یک الف یا موجود فضایی و… استفاده نمود. این نوع از جلوه‌های ویژه میدانی برای واقع‌گرایانه به تصویر کشیدن ظاهر شخصیت‌ها به کار می‌رود. برای اجرای گریم جلوه‌های ویژه باید از مواد آرایشی و پروتزهای مخصوص این کار استفاده کرد. در صورت اجرای ماهرانه، این نوع از گریم می‌تواند تأثیر احساسی بسزایی بر روی مخاطبان ایجاد کرده و کیفیت فیلم را در نظر آنان بالاتر ببرد.

محبوب‌ترین و شناخته‌شده‌ترین نوع جلوه‌های ویژه میدانی اما همچنان استفاده از مواد آتش‌‌زا برای به وجود آوردن تصویر آتش، انفجار یا دود است. تعداد زیادی از انفجارها و اتفاقات این‌چنین که به خصوص در فیلم‌‌های ژانر اکشن به چشم می‌خورند، توسط همین جلوه‌های ویژه میدانی انجام شده‌اند. به این معنی که هر یک از انفجارها در مقیاس واقعی و در صحنه فیلمبرداری اجرا به انجام رسیده‌اند. صحنه‌های تعقیب و گریز، زد و خورد و رانندگی‌های پرخطر نیز به همین روال هستند. یعنی در صحنه و غالباً توسط بدل‌کارها اجرا شده‌اند. در دنیای امروزه و با پیشرفت تکنولوژی، اجرای بسیاری از موارد ذکر شده با استفاده از جلوه‌های ویژه بصری نیز امکان‌پذیر است؛ با این‌حال جلوه‌های ویژه میدانی نیز هنوز طرفداران خود را در میان فیلمسازان و اهالی سینما دارد.
به عنوان نمونه می‌توان از کریستوفر نولان نام برد. همان‌طور که در مبحث جلوه‌های ویژه نیز به آن اشاره کرده‌ایم، نولان ترجیح می‌دهد تا بیشتر اتفاقات فیلم‌هایش را به جای استفاده از جلوه‌های ویژه بصری، واقعاً فیلمبرداری کند. او اعتقاد دارد که به‌کارگیری جلوه‌های ویژه میدانی باعث می‌شود تا آثارش طبیعتی نزدیک‌تر با واقعیت داشته و باورپذیرتر باشند. 

با این وجود، باید به این نکته نیز توجه داشت که جلوه‌های ویژه میدانی می‌توانند به شدت پرهزینه‌تر و خطرناک باشند. ملاحظات خاصی قبل از تصمیم‌گیری برای به‌کارگیری این نوع از جلوه‌های ویژه لازم است. باید تعادل مناسبی بین واقع‌گرایی اثر و ایمنی افراد در نظر گرفته بشود. کارگردان در کنار دیگر عوامل باید رویه‌ای مناسب برای اطمینان از سلامت افراد درگیر در تولید جلوه‌های ویژه میدانی و در عین حال رعایت سبک و لحن فیلم را اتخاذ کند. در بسیاری از اوقات، استفاده از یک ماکت مقیاس کوچک یا نرم افزاری مناسب می‌تواند هزینه‌های مالی و جانی کمتری به همراه داشته باشد.

سخن پایانی در این مقاله، ما به مبحث جلوه‌های ویژه میدانی پرداختیم؛ سعی کردیم تا تعریف درست و کاملی از این موضوع را به شما ارائه داده و شناخته‌شده‌ترین استفاده‌های این تکنولوژی را با مثال برایتان بیان کنیم. با این وجود، پاسخ سوال جلوه‌های ویژه میدانی چیست می‌تواند بسیار گسترده‌تر بوده و موضوعات بیشتری را شامل شود. برای مطالعه عمیق‌تر در این رابطه، شما می‌توانید به مقاله‌های ما در دسته‌بندی جلوه‌های ویژه سر بزنید.

تفاوت وظیفه طراح صحنه و طراح لباس تئاتر

قدم به دنیای جادویی تئاتر بگذارید، جایی که هر کدام از جزئیاتش، از عظمت صحنه گرفته تا لباس‌های زیبا و هنری‌اش، نقشی مهم و محوری را در انتقال مخاطب به قلمروهای جدیدی از تخیلش ایفا می‌کنند. در واقع طراحان صحنه و طراحان لباس مهارت خلاقانه و تخصص فنی خود را به هم پیوند می‌زنند تا این جلوه‌های بصری فاخر شکل بگیرند. می‌توان این‌طور بیان کرد که برای تولید تئاتر، نقش‌های متعددی وجود دارند که به خلق یک نمایش جذاب کمک می‌کنند. دو عنصر کلیدی که مسئول جان بخشیدن به عناصر بصری نمایشنامه هستند، طراحان صحنه و طراحان لباس‌اند. وقتی صحبت از این دو عنصر در تئاتر می‌شود، خوب است بدانید که دو موقعیت جدایی‌ناپذیر از هم هستند که در ظاهر شبیه به‌هم به‌نظر می‌رسند اما در واقعیت از نظر مسئولیت و اجرا بسیار متفاوت هستند. این مقاله از مجله فرواک به تفاوت وظیفه طراح صحنه و طراح لباس تئاتر می‌پردازد و یک نمای کلی از هر نقش را ارائه می‌دهد.

شناخت تفاوت وظیفه طراح صحنه و طراح لباس تئاتر

در این قسمت به شناخت تفاوت وظیفه طراح صحنه و طراح لباس تئاتر می‌پردازیم. طراح صحنه: مسئولیت اصلی طراح صحنه ایجاد صحنه‌ای منسجم و از نظر بصری بسیار هیجان‌انگیز است که از داستان و شخصیت‌های آن پشتیبانی کند. وظایف طراح صحنه عبارتند از: 1. تجزیه‌و‌تحلیل: طراح صحنه از نزدیک با کارگردان همکاری می‌کند تا به مفهوم و دورن‌مایه داستان پی ببرد. همان‌طور که در دیگر مقاله‌های مجله فرواک نیز به آن اشاره شده است، این مرحله شامل تفسیر نمایشنامه، درک دیدگاه کارگردان و انجام تحقیقات برای اطلاع از روند طراحی است که می‌توانند از منابع مختلف از تاریخ  هنر تا گرایش‌های طراحی معاصر الهام بگیرند. 2. طراحی صحنه: طراح صحنه، با داشتن طرح‌ها دانش فنی دکورهایی را طراحی می‌کند. این طراحی صحنه شامل تعیین محل قرارگیری مبلمان، سازه‌ها و عناصر تزئینی که به‌عنوان پس‌زمینه صحنه‌ها در سراسر اجرا قرار دارند.  3. ساخت و نصب: طراح صحنه بر ساخت و نصب مجموعه نظارت می‌کند و از نزدیک با سازندگان و کارکنان فنی همکاری می‌کند تا طرح خود را به ثمر برساند. لازم‌ به‌ذکر است که یک طراح صحنه حرفه‌ای باید دانش قوی از نجاری و مسائل فنی کار را داشته باشد تا بتواند در موارد بحرانی به‌درستی آن‌ها را مدیریت کند. خوب است بدانید که طراح صحنه باید درک کاملی از هنر صحنه داشته باشد و بتواند صحنه‌هایی خلق کند که هم کاربردی و هم از نظر بصری جذاب باشند. طراح لباس تئاتر: طراح لباس تئاتر مسئولیت ایجاد ظاهر بصری شخصیت‌ها را از طریق طراحی لباس و اکسسوری برعهده دارد. وظایف کلیدی طراح لباس عبارتند از: 1. تجزیه‌و‌تحلیل نمایشنامه: طراح لباس با کارگردان برای تجزیه‌و‌تحلیل ویژگی‌ها، انگیزه‌ها و روابط شخصیت‌ها تعامل می‌کند. این کار به روند طراحی کمک کرده و به اطمینان از اینکه لباس‌ها داستان‌سرایی را بهبود می‌بخشد کمک می‌کند. 2. طراحی لباس: طراح لباس، توسط اطلاعات به‌دست آمده از تجزیه‌و‌تحلیل شخصیت‌ها، خلاقیت خود را به‌کار می‌گیرد و نمونه‌های اولیه برای لباس‌ها ایجاد می‌کند. آن‌ها هنگام طراحی باید به جزئیاتی مانند رنگ، بافت، دوره تاریخی و… توجه زیادی داشته باشند تا زیبایی‌شناسی مورد نظر را به مخاطب منتقل کنند. 3. انتخاب پارچه: همان‌طور که در مقاله دیگر مجله  فرواک به آن اشاره کردیم پس از طراحی لباس، طراحان وارد مرحله انتخاب پارچه می‌شوند. با درنظر گرفتن عواملی مانند راحتی، دوام، بافت، رنگ و پارچه طراح لباس با دقت پارچه‌های مناسبی را انتخاب می‌کنند که با شخصیت و نقش‌ها هماهنگ باشد. بعد از این مرحله وارد مراحل دوخت و اجرا می‌شویم که به‌طور مفصل در مقاله مراحل طراحی لباس تئاتر درباره آن توضیح دادیم. در نگاه کلی، یکی از تفاوت‌های کلیدی بین طراح صحنه و طراح لباس تئاتر سطح همکاری لازم است. در حالی‌که یک طراح صحنه مسئولیت اصلی خلق و اجرای طرح‌های خود را برعهده دارد و طراح لباس همواره اطمینان حاصل پیدا می‌کند که لباس‌ها هم کاربردی و هم از نظر بصری جذاب هستند. کلام آخر در بررسی موضوع تفاوت وظیفه طراح صحنه و طراح لباس تئاتر متوجه شدیم که با این که طراح صحنه و طراح لباس تئاتر هر دو نقش مهمی در فرآیند تولید تئاتر ایفا می‌کنند، وظایف و زمینه‌های تخصصی آن‌ها به‌طور قابل توجهی متفاوت است. طراحان صحنه بر ایجاد محیط فیزیکی صحنه تمرکز می‌کنند و طراحان لباس بر ایجاد ظاهر بصری شخصیت‌ها از طریق طراحی لباس تمرکز می‌کنند. می‌توان گفت، اغلب این دو گروه در مراحل مختلف فرآیند تولید همکاری نزدیک دارند و تلاش‌های ترکیبی آن‌ها به ایجاد یک تجربه تئاتری منسجم و به‌یاد ماندنی برای مخاطب کمک می‌کند.