آشنایی با اصطلاحات سینمایی

0
29

آشنایی با اصطلاحات سینمایی، برای کارگردانان ضروری است. یک کارگردان خوب و موفق باید با تمام اصطلاحات سینمایی آشنا باشد تا بتواند از آن‌ها به طور مؤثر استفاده کند. همچنین، دانستن این اصطلاحات به درک، نقد و تحلیل فیلم بسیار کمک می‌کند. در ادامه به اصطلاحات پرکاربرد در سینمای ایران و جهان می‌پردازیم:

اپیزود: در اصطلاح سینمایی، اپیزود به یک قسمت از فیلم یا سریال چند قسمتی می‌گویند. اپیزود‌ها در یک فیلم، می‌توانند داستانی مستقل داشته باشند یا به هم مربوط باشند.

آنونس: به فیلم کوتاهی گفته می‌شود که شامل تصاویر و صداهایی از فیلم، برای استفاده درتبلیغات فیلم مثل، تیزر و تریلر هستند. مدت زمان آنونس معمولاً کمتر از 5 دقیقه است.

بازیگردان: به کسی گفته می‌شود که مسئول هدایت بازیگران در صحنه فیلم‌برداری است. او با همکاری کارگردان بهترین بازی را از بازیگر می‌گیرد.

پلان: در اصطلاح سینما یک برداشت از یک صحنه را پلان می‌گویند، که کوچکترین بخش ساختاری یک فیلم است.

سکانس:  به مجموعه ای از پلان‌ها، سکانس می‌گویند.

سکانس-پلان: این اصطلاح سینماییدر واقع به یک برداشت بدون کات گفته می‌شود؛ از یک سکانس معمولی طولانی تر است و می‌تواند کل داستان یک سکانس را روایت کند.

پی‌اس: در اصطلاح سینمایی به معنای همان فیلمنامه است که مخفف کلمه” post script” بشمار می‌رود.

سناریو: یکی دیگر از اصطلاحات سینمایی متنی است که داستان یک فیلم را روایت می‌کند.

اقتباس: فیلمنامه، نمایشنامه یا هرگونه متنی که که از منبع دیگری همچون رمان، داستان و… برداشته شده باشد را اقتباس می‌گویند.

میزانسن: به چیدمان وحرکات تمام عناصراعم از بازیگران، نور، دوربین و وسایل روی صحنه در اصطلاح سینمایی، میزانسن گفته می‌شود.

دراماتورژی: در اصطلاحات سینمایی، به ساختار داستانی و شخصیت‌پردازی فیلم دراماتورژی می‌‌گویند. کارگردان می‌تواند با دانستن اصول دراماتورژی، داستانی تأثیرگذار بسازد.

آوانگارد( پیش‌تاز ): از این اصطلاح برای نشان دادن اولین جنبش سینمای تجربی که در دهه بیست اروپا شکل گرفت استفاده می‌شود. این اصطلاح سینمایی، معمولاً برای نقد فیلم‌هایی به‌کار می‌رود که تولیدکنندگان آن‌ها تکنیک‌های ابداعی و نو در آثارشان به چشم می‌خورد.

اصطلاحات سینمایی در تدوین:

تدوین: به ویرایش کلی فیلم تدوین می‌گویند، که خود شامل مراحل مونتاژ، صدا گذاری و اصلاح رنگ می‌شود

مونتاژ: در اصطلاح سینمایی،به فرایند کنار هم قرار دادن پلان‌ها مونتاژ می‌گویند. در واقع مونتاژ بخشی از تدوین فیلم است.

آتالوناژ: عمل اصلاح رنگ فیلم در مرحله تدوین به اصطلاح آتالوناژ نام دارد. می‌تواند تأثیر زیادی بر ظاهر و حس یک فیلم داشته باشد، همچنین برای یکپارچه کردن رنگ و نور تصاویر و اصلاح مشکلات رنگی، از آن استفاده می‌کنند. این کار معمولاً توسط یک متخصص رنگ و نور به وسیله نرم افزار‌های تخصصی، انجام می‌گیرد، به این شخص آتالوناتور می‌گویند.

دیزالو: محو شدن تذریجی یک شات و سپس ظاهر شدن تدریجی شات دیگر را در اصطلاح سینمایی دیزالو می‌نامند. معمولاً از دیزالو برای نشان دادن گذر زمان یا تغییر مکان استفاده می‌شود.

تروکاژ: این اصطلاح سینمایی برای ترفند‌هایی به‌کار می‌رود که از آن‌ها زمانی استفاده می‌شود که  مجسم ساختن اتفاقات و تصاویر به‌صورت طبیعی امکان‌پذیر نیست. ترفندها یا وسایلی که در فیلمبرداری سینما، زمانی که مجسم ساختن آن‌ها به صورت طبیعی ممکن نیستند، از آن‌ها استفاده می‌کنند.

راف‌کات: یک مرحله در تدوین است که تدوینگر، در مرحله‌ی اول تدوین نما‌های فیلمبرداری شده را به صورت خطی کنار هم قرار می‌دهد.

فاین کات: آخرین مرحله تدوین فیلم است که تدوین‌گر فیلم را از نظر بصری، داستانی و شنیداری بررسی می‌کند.

جامپ‌کات: به پرش ناگهانی بین دو نما جامپ کات گفته می‌شود.

اصطلاحات سینمایی در فیلمبرداری

شات: در اصطلاحات سینمایی به هر برداشت فیلمبرداری شده، شات می‌گویند.

زاویه دوربین: به جهتی که دوربین در صحنه فیلمبرداری قرار می‌گیرد. زاویه دوربین می‌گویند که خود به چند دسته تقسیم می‌شود. زاویه دید چشمی(b): دوربین در ارتفاع چشم یک بازیگر قرار می‌گیرد. زاویه دید چرخشی(b): دوربین حول محور بازیگر حرکت می‌کند و…

نما: در اصطلاحات سینمایی، به همان برداشت یا شات فیلمبرداری شده، نما گفته می‌شود.

اندازه نما: به میزان نزدیکی دوربین به سوژه، اندازه نما‌ می‌گویند.

نمای چشم پرنده: نوعی زاویه دوربین است که در آن دوربین از بالا صحنه را فیلمبرادری می‌کند.

راش: در اصطلاح سینمایی، راش به تصاویر فیلمبرداری شده‌ای گفته می‌شود که هنوز تدوین نشده‌اند. راش‌ها به کارگردان‌، تدوینگر و سایر عوامل فیلم برای ویرایش نهایی فیلم کمک می‌کند.

تراولینگ: در اصطلاح سینمایی به حرکت دوربین به جلو یا عقب در صحنه تراولینگ گفته می‌شود.

تیلت: به حرکت دوربین به سمت بالا و پایین تیلت می‌گویند.

رج زدن: به علامت‌گذاری صحنه‌های مختلف طبق برنامه‌ریزی‌های انجام شده برای تسهیل روند فیلمبرداری و تدوین گفته می‌شود. رج‌زدن به دلایل مختلفی مثل صرفه‌جویی در زمان و هزینه، جلوگیری از اشتباهات فیلمبرداری، سهولت در تدوین انجام می‌شود. عمل رج زدن بر عهده دستیار کارگردان است که قبل فیلمبرداری صحنه‌های  مورد نظر برای فیلمبرداری را مشخص می‌کند.

دکوپاژ: دکوپاژ درواقع به معنای به تصویر درآوردن فیلمنامه توسط کارگردان است. به قسمت‌بندی کردن فیلمنامه برای تصمیم‌گیری در مورد محل قرار دادن دوربین‌ها، نوع نورپردازی صحنه‌ها دکوپاژ می‌گویند.

سیناپس: به خلاصه‌ یک فیلمنامه که شامل عنوان فیلم، ژانر، موضوع و توضیح خط داستانی فیلمنامه، سیناپس گفته می‌شود.

شات لیست: به فهرستی از شات‌های مورد نیاز فیلمبردار که توسط کارگردان یا خود فیلمبردار تهیه می‌شود شات لیست می‌گویند.

سخن آخر

در این مقاله سعی بر این بود شما مخاطب گرامی را با اصطلاحات سینمایی آشنا کنیم. لازم به ذکر است که در حوزه سینما اصطلاحات بیشتری وجود دارد که برخی از آن‌ها با تئاتر مشترک است و در صورت تمایل می‌توانید آن‌ها را در مقاله اصطلاحات رایج تئاتر مطالعه کنید. همچنین می‌توانید برای کسب اطلاعات بیشتر درباره این زمینه به دسته بندی‌های دیگر در مجله‌ی فرواک مراجعه کنید.

ارسال یک پاسخ

لطفا دیدگاه خود را وارد کنید!
لطفا نام خود را در اینجا وارد کنید